“`html
Petrol bazlı ürünlerden uzaklaşarak havacılık sektörüne yeni bir soluk getirmeyi hedefliyorlar, ancak bu durum karmaşıklığını koruyor.
Günümüzde havacılık, dünya genelindeki karbon emisyonlarının yaklaşık %3’ünü oluşturuyor; bu rakam, yıllık olarak 900 milyar ton CO2 kadar bir değere ulaşabiliyor. Özellikle insanların uçuş sayısı arttıkça, bu miktarın daha da artması bekleniyor.
Karbon salınımını azaltmanın yollarını arayan havayolları, sürdürülebilir havacılık yakıtları (SAF) adını verdikleri yeni sıvı yakıt alternatiflerine yöneliyor. Bu yakıtlar, geleneksel jet yakıtıyla benzer özelliklere sahip ancak yenilenebilir kaynaklardan üretiliyor. ABD Federal Havacılık İdaresi, 2030 yılına kadar 3 milyar galon (11,36 milyar litre) SAF üretmeyi hedeflediğini açıkladı.
Havacılığın karbonsuzlaşması için başka teknolojiler de mevcut olsa da, SAF bu alanda son derece önemli bir rol üstleniyor. Elektrikli uçaklar gelişim aşamasında bulunuyor ve daha kısa menzil ile sınırlı kalabilirken, Airbus’un 2021’de tanıttığı hidrojenle çalışan uçaklar da sınırlı mesafelere sahip olabilir.
Her ne kadar SAF’lar cazip özellikler sunsa da, bunlara geçişin nasıl gerçekleşeceği, maliyetlerin ne olacağı ve emisyonları ne kadar azaltabileceği gibi sorular henüz yanıt bekliyor. İşte SAF’lar hakkında bilmeniz gereken temel noktalar.
SAF’lar Nedir?
SAF’lar, geleneksel jet yakıtı (kerosen) ile kimyasal açıdan benzerlik gösterir; ancak fosil yakıtlar yerine yenilenebilir kaynaklardan üretilmektedir. Çoğu SAF’da yemek yağları, tarımsal yan ürünler ve kentsel atıklar gibi biyolojik malzemeler kullanılmaktadır. Diğer bazı SAF’lar ise karbondioksit ve hidrojenden üretilen yapay yakıtlardır.
Jet yakıtı üretiminde kullanılan hammaddeler birçok işlemden geçmelidir. En yaygın yöntemlerden biri, atık yağların alınarak geleneksel jet yakıtında kullanılan rafinajeye benzer bir işlemden geçirilmesidir. ABD Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı’ndan Zia Abdullah, bu işlemin mevcut petrol rafinerilerinin kullanılması açısından cazip olduğunu belirtmektedir.
SAF’ların Kullanımı Şu An Mümkün Mü?
Amerika Birleşik Devletleri’nde SAF, geleneksel jet yakıtıyla karışım halinde %50 oranında kullanılabilmektedir. Ancak ticaret alanında tedarik ve altyapı kısıtlıdır, bu nedenle şu anda yalnızca birkaç uçuşta sınırlı miktarda SAF kullanılmaktadır. Uluslararası Los Angeles Havalimanı, SAF kullanan birkaç havalimanından biridir. United, 2016 yılından bu yana bu yakıtı kullanmaktadır fakat yenilenebilir kaynaklar toplam yakıtın yalnızca çok küçük bir kısmını oluşturmaktadır.
Yeni Jet Yakıtlarına Neden İhtiyacımız Var?
ABD Federal Havacılık Dairesi (FAA) Başkanı Jim Hileman, “Karbonsuzlaşmamız gerekiyor” açıklamasında bulundu. 2021 Eylül ayında FAA, 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefini belirledi ve SAF’ların bu hedefe ulaşmada önemli bir rol üstlenmesini bekliyor. Ancak jet yakıtının enerji yoğunluğu, alternatif yakıtların uygulanabilirliğini kısıtlayabilir. Bir Boeing 737, gerekli enerji miktarını sağlamak için 600 tonluk bir lityum iyon pile ihtiyaç duymaktadır.
İlerleyen Adımlar
Avrupa Birliği, havayollarının asgari seviyede SAF kullanmasını gereektecek bir yasa tasarısını görüşmeye açtı. 2025 yılı itibarıyla geçerli olacak bu düzenleme, 2050 yılına kadar %63 oranına ulaşacak. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise, Biden yönetimi SAF kullanan havayollarına vergi indirimleri sağlamayı önerdi. Bu uygulama, maliyetlerin geleneksel jet yakıtları ile daha rekabetçi olmasına yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, SAF’ların havacılık sektörünün karbonsuzlaştırılması için önemli bir adım olduğu inkar edilemez. Ancak, bu geçişin başarıya ulaşması, maliyetlerin düşmesi ve tedarik zincirinin güçlenmesiyle mümkün olacaktır.
Yazar: Casey Crownhart/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.
Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı ile İlgili Tüm Yanıcı Sorularınızı Cevaplıyoruz yazısı ilk önce Popular Science üzerinde yayımlandı.
“`
